„Ze wszystkich Ojców-Założycieli  niepodległej Ameryki był najbardziej wysportowany, jego życie obfi towało w liczne przygody, świetnie tańczył i  znakomicie jeździł konno.” Pierwsze zęby Waszyngton zaczął tracić przed 30. rokiem życia. Antropolog, specjalista do spraw medycyny sadowej z Uniwersytetu w Pittsburghu przybył do Muzeum Stomatologii by nadzorować laserowe  skanowanie jednej z czterech zachowanych protez Waszyngtona. Protezy wykonane są ze złota, kości słoniowej, ołowiu  oraz ludzkich i zwierzęcych (końskich lub oślich) zębów. Protezy te wyposażone były w sprężynkę, która pomagała je  rozwierać, a także utrzymywać w całości. „Portret na jednodolarówce to nie Waszyngton”, zawyrokował antropolog  Jeff rey Schwartz. „Spróbuję zająć się całą osobą”. Praca nad projektem rozpoczęła się w lipcu 2007 r., gdy Schwartz i  inni badacze wykonali cyfrowe skany części przedmiotów eksponowanych w Mount Vernon, w tym okularów Waszyngtona, jego protezy oraz popiersia wykonanego przez francuskiego artystę Jeana Antoine’a Houdona, któremu  Waszyngton pozował w wieku 53 lat. (th)

źródło: LiveScience.com

Odchudzanie zaczyna się już w sklepie. Ostatnio sklepowe półki aż uginają się od zdrowej, niskokalorycznej żywności, która ma dodatkowo rewelacyjnie wpłynąć na stan naszych włosów, paznokci, a także zapewnić nam doskonałynastrój. Niestety dokonywanie wyborów jest trudne. Bardzo często, to, co wydaje nam się niskokaloryczne w rzeczywistości takie nie jest.

Ukryta słodycz
Do największych „kalorycznych oszustów” należą soki i jogurty owocowe. Te z pozoru niewinne produkty zawierają w sobie spore ilości dodanego cukru. Kaloryczność dużego opakowania jogurtu owocowego jest zbliżona do hamburgera. Wydaje się nieprawdopodobne, ale tak jest. Oczywiście jogurt w sam sobie jest bardzo zdrowy,dostarcza naszemu organizmowi cennego białka i wapnia, ale kiedy chcemy schudnąć niestety nie pomoże. Jest bardzo prosty i szybki sposób na ominięcie tego problemu. Warto jest wybierać jogurty naturalne i dodawać do nich owoce. Efekt smakowy będzie zbliżony, a dodatkowo kaloryczność będzie znacznie ograniczona. W sezonie letnim mamy całą gamę świeżych owoców, które możemy zastosować, zimą natomiast możemy sięgać po owoce mrożone. Wbrew powszechnym opiniom mrożonki warzywno – owocowe są również zdrowe i wartościowe i na pewno nie powinniśmy się ich obawiać.
Poza tym są bardzo praktyczne, nic nie trzeba myć, obierać, a czasami nawet i kroć. To takie proste. Nie warto natomiast dodawać do jogurtu owoców suszonych, w wielu przypadkach są one dosładzane i znów mimowolnie „utuczymy” nasz jogurt. Z sokami owocowymi niestety nie jest już tak łatwo. Producenci, aby uatrakcyjnić smak
swoich produktów najczęściej dodają do nich cukier. Często również soki, które mają być „bezcukrowe” dosładzane są sokiem winogronowym, co również podnosi ich energetyczność. Dlatego pamiętajmy o dokładnym czytaniu etykiet na sokach. Najlepszym wyjściem byłoby przygotowywanie soków w domu, ale jest to niestety zajęcie pracochłonne.

Woda zdrowia doda
Aby ugasić pragnienie sięgajmy po wodę. Najlepiej jest kiedy mamy ją zawsze przy  sobie i pijemy zanim poczujemy pragnienie. Jest to niezwykle ważne, szczególnie w upalne dni. Jeśli nie smakuje nam woda możemy wkrapiać do niej sok z cytryny, limonki, czy dorzucać parę listków mięty, bazylii, czy kilka plasterków świeżego ogórka. Kiedy kupujemy
wodę również powinniśmy czytać etykiety, gdyż nie każda woda sprzedawana w sklepie to woda mineralna… Wydawać by się mogło, że wody różnią się tylko marką. Tak nie jest, część wód dostępnych w sklepach to wody mineralne inna część to wody źródlane lub smakowe. Warto pamiętać, że dużo lepsze są wody mineralne, zawierają one cenne dla naszego organizmu minerały.

Lekko, lżej,…light?
Kolejną pułapką sklepową są produkty light. Po pierwsze wiedząc, że jemy coś odchudzonego najczęściej zjemy tego więcej, po drugie produkty light wcale nie są takie niewinne jak mogłoby się nam wydawać. Wiele odchudzonych przez producentów produktów nie różni się bardzo kalorycznością od analogicznych w wersji normalnej. Dalego warto jest przed zakupem wersji light sprawdzić, jak bardzo różni się ona od oryginału. Warto pamiętać, że są to smakołyki, o obniżonej kaloryczności, a nie bez kalorii, ponadto są często dosładzane słodzikami, co nie jest obojętne dla naszego zdrowia.  Uważać należy również na płatki śniadaniowe, które oznaczone są jako lekkie. Bardzo często gotowe mieszanki musli są wzbogacane suszonymi owocami, co bardzo podnosi ich kaloryczność. Dlatego wybierając gotową mieszankę
płatków kierujmy się jej składem, a nie napisem „lekkie” czy „fi t” na opakowaniu. Możemy również sami komponować nowe połączenia płatków owsianych np. z ziarnami amarantusa, które mają dobroczynne działanie na nasz organizm.
Ponadto warto jest dorzucić do porcji płatków kilka świeżych lub mrożonych owoców, aby stały się bardziej atrakcyjne.

Wybieramy pieczywo
Każdy z nas wie, że powinniśmy jeść ciemne pieczywo. Sklepowe półki aż uginają się od zachęcająco wyglądających rumianych bochenków, ale niestety nie wszystkie z nich, mino ciemnej skórki są w rzeczywistości „ciemnym pieczywem”. Dokonując wyboru chleba warto jest kierować się jego twardością. Prawdziwy razowiec powinien być twardy, miękkie ciemne pieczywo jest tak naprawdę tylko dodatkowo zabarwione karmelem i nie dostarcza nam tylu
cennych składników, co pieczywo wypiekane z mąki pełnoziarnistej.

Zasłużony odpoczynek
Dietetyczne zakupy bywają męczące… ale warto jest podjąć choć minimalny wysiłek, by nasze posiłki były dla nas optymalne, smaczne a przy tym nie dostarczały nam zbyt dużej ilości kalorii. Pamiętajmy jednak, że żaden posiłek nie powinien być spożywany w asyście telewizora. Skupiajmy się na jedzeniu, a nie na wszystkim innym, co nas otacza. Kiedy jemy nasz mózg odbiera wiele sygnałów, czujemy smak, zapach czy teksturę produktów. Dlatego delektujmy się każdym posiłkiem. Pozwólmy skupić się naszemu mózgowi na jednej czynności, dzięki temu uczucie sytości towarzyszyć nam będzie dłużej i kolejna „mała przekąska” nie będzie aż tak szybko potrzeba. Działa to również w drugą
stronę, kiedy oglądamy telewizję czy czytamy książkę nie powinniśmy podjadać. Skupiając się na innej czynności nie kontrolujemy w pełni ilość spożywanych pokarmów. Szczególną uwagę warto jest zwrócić na orzechy. Są one bardzo zdrowym, cennym źródłem magnezu i niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, ale są przy tym również
bardzo kaloryczne. Dlatego możemy je dodawać do potraw, a nie podjadać w trakcie wykonywania jakiś czynności.

Odchudzanie z głową
Planując dietę pamiętajmy o tym, że powinna być ona dopasowana do nas, a nie do naszej przyjaciółki czy mamy. Nie zmuszajmy się do jedzenia rzeczy, które nam nie smakują. Szukajmy nowych smaków, dodawajmy ziół, eksperymentujmy w kuchni. Odchudzone potrawy również mogą być przepyszne.

Mgr inż. Małgorzata Witkowska Dietetyczne pułapki

Kongres był okazją dla fi rm ortodontycznych, które mogły zaprezentować  swoją ofertę handlową podczas przerw między wykładami. Trzeba jednak przyznać, że część wystawowa nie imponowała ilością wystawców, a stoiska zdecydowanie nie były oblegane, jak  np. podczas targów. Mimo to, Kongres chwalono za sprawną organizację oraz atrakcyjną część merytoryczną – za innowacyjne spojrzenie na wiele kwestii oraz prezentację nowatorskich  rozwiązań.

Zaskoczeniem niewątpliwie była piękna, słoneczna pogoda, która nastrajała do wieczornych rejsów wycieczkowych po Zatoce Fińskiej, albo po prostu delektowania się regionalnymi  specjałami w portowych knajpkach. Kolejny Kongres już za rok – tym razem w Słowenii!

Ryszard Kokot

Takim przykładem są ubytki  przydziąsłowe pochodzenia niepróchnicowego (fot.1). Klinicznie są to ubytki nieretencyjne, w przypadku leczenia wiertłem bez zastosowania znieczulenia bardzo bolesne. Obecnie są coraz częściej spotykane co związane jest m.in. ze stosowaniem niektórych past zębowych wybielających, gdzie wskutek zastosowania substancji ściernych oraz niewłaściwej techniki szczotkowania zębów, dochodzi do ich patologicznego starcia.
Ze względu na budowę anatomiczną, problem ten szczególnie dotyczy okolicy przyszyjkowej zębów, co klinicznie objawia się znaczną wrażliwością na bodźce termiczne oraz mechaniczne. Z czasem skutkuje to powstaniem tzw. ubytków klinowych. Jest to szczególny  przypadek ukazujący zdecydowaną przewagę metody abrazji powietrznej nad leczeniem z użyciem wiertła. Opracowanie takiego ubytku techniką abrazji często zajmuje lekarzowi kilkadziesiąt sekund i odbywa się bez użycia znieczulenia. Z doświadczenia autora wynika,  że w większości przypadków pacjenci leczeni tą metodą nie odczuwają żadnych dolegliwości bólowych. Czasem zgłaszają uczucie zimna w miejscu preparacji oraz odczucie pędu powietrza. Poza komfortem dla pacjenta, bardzo istotną kwestią jest minimalna ilość  usuniętej tkanki zęba. Ponadto powierzchnia ubytku jest czysta, pozbawiona warstwy mazistej i posiada wytworzoną dodatkową retencję mechaniczną. Podsumowując – leczenie metodą abrazji powietrznej w ubytkach przydziąsłowych niepróchnicowego pochodzenia  jest metodą z wyboru.
Również próchnicowe ubytki kl.V wg. Blacka są predysponowane do leczenia tą metodą (fot.2). Kolejnym przykładem zastosowania metody abrazji powietrznej jest preparacja zębów do zabiegu lakowania. Jest to prosta i skuteczna metoda profi laktyki próchnicy u  dzieci.
Zastosowanie abrazji pozwala na dokładne oczyszczenie powierzchni żującej zębów z płytki nazębnej i osadu nazębnego oraz zdecydowanie poprawia utrzymanie laku szczelinowego. Oczywiście sam zabieg jest bezbolesny i krótkotrwały, co korzystnie wpływa na  stosunek dziecka do leczenia stomatologicznego jak również lekarza dentysty. Znacznie mniejszą utratę twardych tkanek zęba w porównaniu do leczenia z użyciem wiertła, często uzyskuje się w przypadku ubytków próchnicowych kl. I wg. Blacka w próchnicy  powierzchownej i średniej.
Wynika to m.in. z zastosowania końcówek abrazyjnych o przeciętnej średnicy dyszy 0,5 – 0,6 mm, co umożliwia uzyskanie przynajmniej dwukrotnie mniejszej szerokości ubytku. Stanowi to niebagatelną korzyść dla pacjenta, u którego bezpowrotnie jest usuwana znacznie mniejsza ilość tkanki zęba. Ze względu na właściwości metody, nie ma potrzeby stosowania dodatkowych retencji mechanicznych oraz pogłębiania i poszerzania ubytku. (fot.3). Często pojawiają się opinie, że metodą abrazji powietrznej można skutecznie leczyć  jedynie niewielkie ubytki próchnicowe. Stomatolog z doświadczeniem klinicznym oraz dysponujący odpowiednim sprzętem jest w stanie całkowicie opracować również trudne, z punktu widzenia klinicysty, ubytki próchnicowe bez użycia wiertła ( fot.4). Stan po opracowaniu próchnicy głębokiej w ubytku kl. II wg. Blacka (fot.5). W przypadku próchnicy głębokiej, w rozległych ubytkach ze znaczną ilością miękkiej, próchnicowej tkanki, zaleca się stosowanie ekskawatorów oraz 5,25% roztworu podchlorynu sodu, które znacznie  ułatwiają i przyspieszają preparację ubytku.

Czas poświęcony na opracowanie takich ubytków jest dłuższy niż przy zastosowaniu tradycyjnej metody wiertłowej, jednak technicznie jest w pełni wykonalny. Należy mieć nadzieję, że wkrótce sytuacja ta ulegnie zmianie na korzyść metody abrazji powietrznej. Ważnym czynnikiem skutecznego leczenia zębów jest stosowanie odpowiedniego urządzenia. Dr Jacek Organa w swojej wieloletniej praktyce klinicznej posługiwał się kilkoma urządzeniami do abrazji powietrznej. Dotychczas stosowane urządzenia wymagały stosowania   ciśnienia powietrza rzędu 10 atm. Ostatnio używanym, zasługującym na szczególną uwagę urządzeniem jest piaskarka abrazyjna niskiego ciśnienia Sandman Futura, która dzięki unikalnej, opatentowanej zasadzie pracy, umożliwia skuteczne opracowanie zęba już przy  zastosowaniu ciśnienia powietrza rzędu 1,5-3 bar (fot.6). Oczywiście technika abrazji powietrznej wymaga jak każda nowa czynność nabycia pewnego doświadczenia. Zważywszy jednak na jej wiele zalet, jest ona godna uwagi i polecenia lekarzom stomatologom. W odczuciu pacjentów leczonych tą metodą, jest ona zdecydowanie bardziej komfortowa i akceptowalna niż standardowa metoda leczenia z użyciem wiertła. Pacjenci szczególnie

podkreślają fakt braku występowania drgań, wibracji oraz nacisku na ząb a także brak doznań węchowych oraz hałasu, jakie towarzyszą podczas pracy wiertłem, szczególnie w przypadku stosowania kątnicy wolnoobrotowej. Poza tym leczenie tą techniką jest najczęściej bezbolesne i nie wymaga stosowania znieczulenia.

Powyższe zalety często są decydującym czynnikiem wyboru techniki abrazji. Lekarzy stomatologów oraz wszystkich zainteresowanych – w końcu każdy jest potencjalnym pacjentem – serdecznie zapraszamy na stronę internetową praktyki stomatologicznej lek.stom.  Jacka Organa, gdzie można uzyskać podstawowe informacje na temat metody abrazji powietrznej (i nie tylko).
www.abrazja.com.pl

Podstawy prawne tego rodzaju roszczeń odnajdujemy w art. 415 w związku z art. 445 § 1 Kodeksu cywilnego i art. 444 § 1 Kodeksu cywilnego oraz art. 740 i 738 w związku z art. 471 i 472 Kodeksu cywilnego. Należy zwrócić uwagę, iż strony tj. pacjent i stomatolog zawierają umowę o świadczenie usług (art. 750 Kodeksu cywilnego) do której stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące umowy zlecenia (art. 734 Kodeksu cywilnego). Stomatolog ponosi więc odpowiedzialność odszkodowawczą, jeśli strona udowodni mu winę przejawiającą się w niezachowaniu należytej staranności przy wykonywaniu zabiegu bądź też w braku wyraźnej zgody na wykonywany zabieg – w szczególności przy zabiegach mających charakter bardziej kosmetyczny niż stricte leczniczy. Szczególną uwagę należy zwrócić na obowiązek wyczerpującego poinformowania pacjenta o zabiegu (art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 roku o zawodach lekarza i lekarza dentysty) i uzyskania zgody pacjenta na zabieg (art. 32 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty). Częstokroć zabiegi wykonywane są na zasadzie  wzajemnego zaufania między lekarzem i pacjentem, jednakże w razie komplikacji pacjent dochodzący roszczeń odszkodowawczych przed sądem nie cofa się przed najcięższymi zarzutami pod adresem lekarza. Wydaje się, iż przy skomplikowanych i kosztownych zabiegach, a w szczególności zabiegach obarczonych pewnym ryzykiem niepowodzenia, wskazane byłoby uzyskanie pisemnej zgody pacjenta na zabieg.

Obserwujemy tendencję do zasądzania coraz to większych kwot odszkodowania czy zadośćuczynienia co niejednokrotnie stanowi dotkliwy wydatek dla prowadzącego praktykę stomatologiczną. Należy w tym miejscu przypomnieć, iż prowadzący praktykę stomatologiczną ponosi odpowiedzialność również jeśli powierza wykonanie zabiegu swojemu  pracownikowi.

Wydawałoby się, iż ratunkiem dla takich sytuacji jest zawarcie stosownej umowy ubezpieczenia dającej gwarancję ochrony w sytuacji gdy konieczna będzie wypłata, często bardzo wysokiej kwoty odszkodowania czy zadośćuczynienia. Niestety w większości przypadków pomimo zawarcia stosownej umowy oraz opłacenia należnych składek firma ubezpieczeniowapoprzez stosowanie zręcznych zapisów znajdujących się w ogólnych warunkach ubezpieczenia w zasadzie unika całkowicie odpowiedzialności bądź ogranicza ją do minimum wskutek czego cała odpowiedzialność za powstałą szkodę spada na lekarza. Wobec powyższego, wybierając firmę ubezpieczeniową należy zwrócić szczególną uwagę na zapisy ogólnych warunków dobrowolnego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej związanej z udzielaniem świadczeń zdrowotnych, a także klauzul dodatkowych, które są załącznikami do polis ubezpieczeniowych.

W szczególności spotyka się zapisy wyłączające odpowiedzialność ubezpieczyciela za szkodę za którą ubezpieczający ponosi odpowiedzialność jako pracodawca, co stawia prowadzącego praktykę stomatologiczną w sytuacji, w której poniesie on praktycznie cały ciężar pokrycia szkody, gdyż odpowiedzialność pracownika będzie ograniczona jedynie do kwot wynikających z Kodeksu pracy tj. maksymalnie trzykrotności wynagrodzenia za pracę (art. 119 Kodeksu pracy), chyba że pracownik wyrządził szkodę umyślnie.

Dodatkowo firmy ubezpieczeniowe często stosują zapisy wyłączające ich odpowiedzialność za szkody „wyrządzone zabiegami kosmetycznymi, chyba że służą usunięciu miejscowego stanu chorobowego lub skutków urazów powypadkowych”, „spowodowane udzieleniem świadczenia zdrowotnego w zakresie medycyny estetycznej, nie mającej bezpośredniego związku z niezbędną korektą wad wrodzonych lub następstw choroby czy nieszczęśliwego wypadku”. Nietrudno przewidzieć, iż w razie sporu wiele zabiegów stomatologicznych według ubezpieczyciela będzie miało charakter jedynie kosmetyczny np. założenie korony, wybielanie zębów, wymiana wypełnienia i tym samym będzie powoływał on się na zapisy wyłączające jego odpowiedzialność za powstałą szkodę.

Podobnie rzecz się ma z wyłączeniem odpowiedzialności ubezpieczyciela za szkody wynikłe z nie osiągnięcia zamierzonego rezultatu leczenia, jeżeli proces przeprowadzono zgodnie z zasadami sztuki lekarskiej. Pod taki przypadek można przyporządkować wiele zdarzeń, gdzie pomimo zachowania należytej staranności nie dochodzi do realizacji celu danego leczenia.

Należy więc rzetelnie przestudiować nie tylko same zapisy polisy ubezpieczeniowej, ale także ogólne warunki ubezpieczenia i klauzule dodatkowe, które winny być dołączone do polisy.
W razie jakichkolwiek niejasności lub pytań co do treści zawieranej umowy ubezpieczenia można zwrócić się do ubezpieczyciela o pisemne wyjaśnienie poszczególnych zapisów zawartych w ogólnych warunkach bądź dodatkowych klauzulach umownych i ewentualnie później powoływać się na ich treść w wypadku odmowy wypłaty świadczenia.

Radca Prawny Justyna Król-Mura – Partner w Kancelarii IURIDICUS
Aleksandra Bogus i Justyna Król-Mura
Spółka Partnerska Radców Prawnych w Katowicach
www.iuridicus.com.pl

Słowo „fobia” pochodzi z greckiego i oznacza „strach”.  Jest nadawane irracjonalnemu strachowi związanemu z sytuacją, obiektem lub czynnością. Napotkanie czynnika wyzwalającego ten irracjonalny strach powoduje podświadome reakcje organizmu takie jak atak paniki. Bardzo często jest tak, że fobia dentystyczna jest związana z innymi fobiami takimi jak agorafobia, klaustrofobia etc. Tak naprawdę istnieje wiele typów fobii dentystycznej, część z nich jest zupełnie irracjonalna, ale są też fobie racjonalne.

NIEPOKÓJ, STRACH, FOBIA

Należy rozróżnić pojęcia niepokoju, strachu i fobii związanych z wizytami u dentysty. Niepokój jest reakcją odczuwaną w obliczu nieznanego niebezpieczeństwa. Jest to uczucie bardzo częste, szczególnie u pacjentów, u których będzie stosowana nieznana im procedura. Strach jest reakcją na znane niebezpieczeństwo – wiem jak dentysta będzie mnie leczył i dlatego boję się. Fobia jest emocją podobną do strachu, ale znacznie silniejszą – wiem jak dentysta powinien mnie leczyć, ale nie ma możliwości, żebym tam poszedł. To jest tak straszne, że na samą myśl o tym jestem chory.

Pacjent, który cierpi na fobię będzie wszelkimi sposobami unikał wizyty u dentysty, nawet jeśli jego stan uzębienia będzie powodował prawdziwe problemy i będzie wolał cierpieć niesamowity fizyczny ból niż zgłosić się do lekarza dentysty.

JAKIE SĄ NAJCZĘSTSZE PRZYCZYNY FOBII DENTYSTYCZNEJ?

Złe wcześniejsze doświadczenia

Badania wykazują, że 80-85% fobii wynika ze złych doświadczeń pacjentów: bólu związanego z leczeniem, nieprzyjemnych wrażeń zapachowych i wzrokowych, powtarzających się wizyt związanych z tym samym, nierozwiązanym problemem. Dość często są także wymieniane przyczyny psychologiczne związane z niewłaściwym traktowanie pacjenta przez lekarza np. poniżaniem go.
Wykorzystywanie
Wcześniejsze doświadczenia związane z wykorzystywaniem, w tym także seksualnym. Fobia dentystyczna występuje często u pacjentów, którzy byli w swoim życiu wykorzystywani seksualnie jako dzieci lub bici przez dorosłych. Do fobii może przyczynić się także wykorzystywanie emocjonalne np. szef tyran.

Nieczuły lekarz

Bardzo częstą przyczyną fobii jest lekarz, który nie zwraca uwagi na odczucia pacjenta, szczególnie te związane z bólem, ignoruje ból pacjenta, jest zimny i mało komunikatywny. Badania wykazują, że jeśli pacjent postrzega lekarza jako osobę wrażliwą, to nawet ból związany z zabiegami nie powoduje powstania fobii.

Poniżenie
Jedną z przyczyn fobii są poniżające uwagi lekarza lub higienistki dotyczące stanu higienizacji jamy ustnej. Ludzie nie lubią dostawać negatywnych ocen w żadnej sytuacji, a taka, gdzie pacjent jest tak oceniany przez osobę, która ma mu pomóc, wywołuje bardzo złe odczucia i może spowodować fobię.
Przejęcie postaw od innych ludzi
Jedną z przyczyn fobii jest jej przejęcie np. od rodziców czy dobrych znajomych. Starsze pokolenie ma nierzadko bardzo negatywne doświadczenia  związane z leczeniem zębów, bo i sprzęt i materiały i podejście było inne. Jeśli te doświadczenia skutkują fobią, to jest bardzo prawdopodobne, że dzieci też będą ją miały.
Wpływ fobii na codzienne życie
Fobia dentystyczna ma bardzo szerokie konsekwencje, wpływające na codzienne życie pacjenta. Oczywiście po pierwsze jest to kwestia zdrowotna, wiadomo jakie są konsekwencje złego stanu uzębienia i słabej higieny jamy ustnej. Ale fobia może prowadzić do depresji – głośny śmiech jest niemożliwy, bo pokazuje uzębienie, będące w bardzo złym stanie, ograniczane są spotkania ze znajomymi z tych samych powodów, można stracić pracę lub nie mieć szans na jej znalezienie itp. Brak kontaktów z innymi ludźmi, własna niska samoocena (no jak to jest możliwe, żebym bał się czegoś takiego?), poczucie niemożności wyrwania się z takiego zaklętego kręgu – to wszystko bardzo negatywnie wpływa na pacjenta i prowadzi do jeszcze większego zamknięcia się, większych obaw… i spirala negatywnych emocji coraz bardziej się nakręca.

DLACZEGO O FOBII NALEŻY PISAĆ I MÓWIĆ?

Fobia jest odczuciem irracjonalnym, więc trudnym do zwalczenia, ale badania wykazują, że mimo wszystko u jej podłoża są elementy, na które lekarze dentyści mają wpływ. Oczywiście coraz bardziej pomagają nowoczesne, bezbolesne zabiegi, osiągane genialne efekty estetyczne, które pacjenci doceniają, komfortowo wyposażone gabinety, gdzie dba się o brak negatywnych bodźców zapachowych, wzrokowych, a także słuchowych (teraz już nikt nie słyszy koszmarnego wizgu starych turbin). Także lekarze coraz częściej szkolą się w technikach komunikacji z pacjentem, w tym także z pacjentem trudnym. Lekarze już wiedzą, że bardzo ważnym elementem praktyki jest prawidłowe podejście do pacjenta, informowanie go o procedurach i ich ewentualnych konsekwencjach. I to pozwala im zwalczać te irracjonalne fobie u swoich pacjentów. Ale przez cały czas dentyści muszą mieć tę świadomość, że niestety fobię dentystyczną jest łatwo wywołać, a bardzo trudno zwalczyć. Przez taką fobię ich pacjent będzie cierpiał przez wiele lat, łykając coraz większe dawki środków przeciwbólowych i popadając w coraz większą depresję.

CZY WARTO PRZEPROWADZIĆ WYWIAD Z PACJENTEM DOTYCZĄCY JEGO POZIOMU LĘKU, ZWIĄZANEGO Z LECZENIEM?

Wg naukowców z USA – zdecydowanie warto. Opracowali oni nawet taką ankietę z pytaniami, które dentysta powinien zadać pacjentowi, żeby zorientować się, czego pacjent boi się najbardziej i do tego dostosować sposób swojego postępowania/komunikacji z pacjentem czyli np. omówić bardziej szczegółowo jakieś procedury leczenia, zastosować lekko zwiększone dawki środków znieczulających, a w szczególnych sytuacjach nawet pomyśleć o zmianie sposobu leczenia (np. zamienić implant na tymczasową odbudowę opartą o włókna szklane, jeśli dla pacjenta sama myśl o operacji chirurgicznej wywołuje objawy fobii).

A może ktoś zna ludzi cierpiących na tę przypadłość i chciałby się z nami podzielić swoimi doświadczeniami?
Prosimy o e-maile na adres:
idf@idf.net.pl.
Najciekawsze wypowiedzi nagrodzimy.